Hướng dẫn thực tế về giấy tờ xe: cần soạn, ký và giữ những gì
Vì sao nên lập văn bản khi mua bán xe
Nhiều giao dịch xe bắt đầu bằng một cái bắt tay và một lần chuyển khoản. Mọi thứ êm xuôi cho đến khi có phiếu phạt của tháng trước, động cơ hỏng sau một tuần, hoặc bên bán nói chưa nhận đủ tiền. Một hợp đồng ngắn biến lời hứa miệng thành thứ mà cả hai bên đều có thể đưa ra: ai bán gì cho ai, giá bao nhiêu, ngày nào và tình trạng ra sao.
Một giấy tờ tốt không cần ngôn ngữ pháp lý rắc rối, mà cần xóa bỏ sự mập mờ. Nếu giấy tờ nêu rõ số khung, ghi giá bằng số và bằng chữ, và cho biết xe được bán "trong tình trạng hiện tại", phần lớn tranh chấp về sau sẽ không xảy ra. Vì vậy các mẫu trên trang này ngắn gọn, dễ hiểu và dễ chỉnh sửa.
Mua xe cũ: danh sách giấy tờ cần kiểm tra
Trước khi trả tiền, hãy xem giấy đăng ký xe và đối chiếu số khung, số máy trên giấy tờ với số đóng trên xe. Kiểm tra tên bên bán có trùng với chủ xe đã đăng ký hay không, hoặc họ có giấy ủy quyền hợp lệ của chủ xe. Hỏi sổ bảo dưỡng, các hóa đơn mua bán trước đó và bằng chứng xe không đang thế chấp hay còn khoản vay.
Sau đó hãy thỏa thuận điều khoản bằng văn bản. Hợp đồng mua bán nên ghi giá, hình thức thanh toán, số km đã đi, các lỗi đã biết và ngày bàn giao. Giữ một bản đã ký, bản sao căn cước công dân của bên bán và chứng từ mỗi lần thanh toán. Nếu trả góp, hãy ghi lại từng đợt và điều gì xảy ra khi chậm một đợt.
Bán xe cá nhân: từng bước
Chuẩn bị giấy đăng ký xe, căn cước công dân, lịch sử bảo dưỡng và giấy bảo hành nếu có. Quyết định bán "trong tình trạng hiện tại" hay kèm bảo hành ngắn, rồi ghi rõ vào hợp đồng. Hãy trung thực về những lỗi bạn biết: lỗi đã báo bằng văn bản dễ bảo vệ hơn nhiều so với lỗi người mua tự phát hiện sau.
Vào ngày giao dịch, hai bên cùng điền hợp đồng, kiểm tra giấy tờ tùy thân của nhau và nhận tiền theo cách để lại dấu vết, chẳng hạn chuyển khoản đã báo có. Chỉ giao chìa khóa và giấy tờ sau khi tiền đã về. Sau đó hãy làm thủ tục sang tên: ở nhiều nơi bạn vẫn có thể phải chịu trách nhiệm về vi phạm hoặc tai nạn cho đến khi việc đổi chủ được ghi nhận.
Mua trả góp, thuê và cho thuê xe
Trong mua bán trả góp, người mua thanh toán xe theo từng đợt và trở thành chủ sở hữu sau đợt cuối cùng. Hình thức này phổ biến với taxi, xe chạy ứng dụng, xe giao hàng và xe máy. Một hợp đồng tốt nêu khoản trả trước, số tiền và ngày của từng đợt, ai mua bảo hiểm cho xe, chuyện gì xảy ra nếu ngừng thanh toán và khi nào quyền sở hữu được chuyển.
Thuê xe hoặc cho thuê tài chính thì khác: xe vẫn thuộc về chủ. Hợp đồng cần quy định giá thuê, thời hạn, giới hạn số km, tình trạng khi bàn giao, và ai chịu chi phí sửa chữa, lốp, nhiên liệu và tiền phạt. Với doanh nghiệp quản lý nhiều xe, hợp đồng bảo dưỡng hoặc quản lý đội xe giúp phân định trách nhiệm ngay từ ngày đầu.
Giấy ủy quyền, tặng cho và chuyển xe trong gia đình
Đôi khi chủ xe không thể có mặt khi mua bán hoặc khi làm thủ tục. Giấy ủy quyền xe nêu người bạn tin tưởng được phép bán, sang tên hoặc đăng ký xe thay bạn, và ghi chính xác họ được làm và không được làm những gì. Hãy cụ thể: nêu rõ chiếc xe, tên người được ủy quyền và nếu được thì ghi thời hạn.
Xe cũng được chuyển giữa người thân hoặc đồng sở hữu mà không qua mua bán. Hợp đồng tặng cho hoặc giấy tờ đổi chủ sở hữu ghi nhận việc chuyển giao là tự nguyện và không có giá nào được trả. Ở nhiều nước, điều này có hệ quả về thuế và đăng ký, nên hãy kiểm tra quy định địa phương trước khi chỉ dùng một tờ giấy đơn giản.
Những sai sót thường gặp dẫn đến tranh chấp
Các vấn đề hay gặp nhất đều dễ tránh: chép sai số khung hoặc biển số, quên ghi số km, nhận tiền đặt cọc mà không có biên nhận, ký vào giấy trắng, bỏ điều khoản "trong tình trạng hiện tại", hoặc giao giấy tờ trước khi tiền về tài khoản.
Một sai lầm khác là nghĩ rằng hợp đồng đã ký sẽ tự đổi tên chủ xe đã đăng ký. Ở hầu hết nơi thì không: cơ quan đăng ký có biểu mẫu, lệ phí và thời hạn riêng, và khi chưa hoàn tất, chủ cũ vẫn có thể phải chịu trách nhiệm. Hãy coi hợp đồng là bằng chứng của thỏa thuận và thủ tục sang tên là một bước riêng.
Chọn mẫu theo đúng quốc gia
Quy định về xe khác nhau rất nhiều. Có nước yêu cầu công chứng hoặc chữ ký được chứng thực, có nước dùng biểu mẫu chính thức, có nước chấp nhận hợp đồng tư kèm chứng từ thanh toán. Mỗi mẫu theo điều khoản thường dùng của quốc gia hiển thị, nên hãy chọn nước nơi xe đăng ký hoặc nơi hoàn tất việc bán.
Nếu bạn nhập khẩu xe, mua qua biên giới hoặc giao dịch với công ty, hãy kiểm tra xem có cần thêm giấy tờ như chứng từ hải quan, giấy kiểm định hay xác nhận nghĩa vụ thuế không. Các mẫu bao quát thỏa thuận giữa các bên; chúng không thay thế biểu mẫu chính thức.
Dùng các mẫu một cách an toàn
Chọn giấy tờ và quốc gia, điền các trường và chỉnh sửa bất kỳ điều khoản nào ngay trên trình duyệt. Khi hài lòng, tải về dạng PDF hoặc Word, in hai bản và ký. Những gì bạn nhập vẫn nằm trong trình duyệt, và bản đã lưu chỉ có trong "Tài liệu của tôi" trên thiết bị của bạn.
Các mẫu này chỉ mang tính tham khảo và không phải tư vấn pháp lý. Với xe giá trị cao, giao dịch giữa các doanh nghiệp, tranh chấp hoặc bất kỳ việc gì liên quan đến vay vốn, hãy nhờ luật sư địa phương đọc bản cuối trước khi ký.